Guus Crommelin, adviseur Wonen & Zorg bij de VNG, vertelt wat gemeenten kunnen doen om ervoor te zorgen dat huisartsen een goede plek krijgen: "Veel huisartsen en gezondheidscentra vinden het nog altijd heel moeilijk om een nieuwe praktijkruimte te vinden of uit te breiden.”
Vijf concrete stappen
Volgens Guus zijn er vijf acties die gemeenten sowieso kunnen oppakken.
- Overleg met de regionale huisartsenorganisatie (RHO) en de zorgverzekeraar over huisvestingsproblematiek, ambtelijk en bestuurlijk.
- Organiseer goede samenwerking en afstemming tussen het sociaal en zorg domein enerzijds en het fysieke domein anderzijds.
- Neem de beschikbaarheid van ruimte voor huisartsen en gezondheidscentra op in de omgevingsvisie.
- Stel referentienormen voor maatschappelijke- , zorg- en sportvoorzieningen vast met een vierkante meter norm voor eerstelijnszorg of huisartsenzorg.
- Houd rekening met huisvesting voor eerstelijnszorgaanbieders bij het vaststellen of wijzigen van het omgevingsplan, of geef aan welke delen van kavels specifiek voor eerstelijnszorg bestemd moeten worden.
Een stap extra zetten
Guus benoemt nog drie aanvullende punten: “Afhankelijk van de problematiek kunnen gemeenten er ook voor kiezen eerstelijnszorg en huisartsenzorg op te nemen in het gemeentelijk vastgoedbeleid. Verder kan een winkelplintstrategie, in bestaande wijken, ook ruimte maken voor eerstelijnszorg. En je kunt met woningbouwcorporaties afspraken maken over de bouw of het beheer van buurtgezondheidscentra.”
Inzet vanuit alle kanten
“Financiële beperkingen spelen voor huisartsen bijna altijd een grote rol”, zegt Guus. “Daarom is het een belangrijke stap dat koepels en ministeries in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord hebben afgesproken dat zorgverzekeraars financieel maatwerk inzetten wanneer de toegankelijkheid van huisartsenzorg onder druk komt te staan. Gecombineerd met inzet vanuit alle kanten, creativiteit en onderling vertrouwen, is een urgent huisvestingsprobleem daardoor meestal op te lossen – of beter nog: te voorkomen.”
Gedeelde verantwoordelijkheid
Guus: "Gemeenten hebben geen wettelijke taak; zorgverzekeraars zijn wettelijk verantwoordelijk voor de continuïteit en beschikbaarheid van eerstelijnszorg. Maar gemeenten zijn wel de enige partij die alle betrokkenen, zowel in de zorg als het fysieke domein, bij elkaar kan brengen. Dat maakt het een gedeelde verantwoordelijkheid en we merken dat dit blijvende ondersteuning vraagt. De VNG wil die ondersteuning vormgeven."
Ook meedoen?Doe mee met het Bouwstenen-ontwikkelwerk. Daarin verdiepen we ons in zaken die door het werkveld zelf op de agenda zijn gezet, waaronder:
In dat kader werken we aan een ruimtelijk- en financieel kader voor dorpen en wijken. Deel ook jouw kennis en ervaring en sluit je aan bij het Bouwstenen-netwerk. |
|
Meer informatie
- Handreiking: Huisvesting huisartsen en gezondheidscentra (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, september 2025)
- Webinfo: Algemeen oppervlakte-overzicht ‘Gemiddelde praktijk’ volgens LHV Bouwadvies (LHV)
- Onderzoek: Huisvestigingsproblemen in de huisartsenpraktijk. Nivel huisartsenregistratie en praktijkenquête (Nivel, 2024)
- Bericht: Nijpend ruimtetekort voor huisartsen (Bouwstenen, juni 2026)
- Bericht: Amstelveen helpt huisartsen vestigen (Bouwstenen, mei 2026)
